Nowy Ogród Poczdam – zwiedzanie i największe atrakcje

Nowy Ogród w Podczamie to drugi najważniejszy park miasta. Neuer Garten założony został w 1787 roku przez Fryderyka Wilhelma II na północy Poczdamu i liczy 102,5 hektara. Ogród miał wyróżniać się na tle barokowego parku Sanssouci. Fryderyk Wilhelm II nie przepadał za barokiem i rokoko, które uważał za niemodne i przestarzałe. Zlecając stworzenie nowego ogrodu chciał też w pewnym sensie postawić się w opozycji do swojego stryja i poprzednika na królewskim tronie – Fryderyka II Wielkiego. Nowy Ogród różnił się od Parku Sanssouci znacząco, szczególnie ze względu na znajdujące się w nim klasycystyczne budynki.

Dziś Nowy Ogród wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, pozostaje nieco w cieniu trzykrotnie większego i bardziej popularnego Parku Sanssouci. W Nowym Ogrodzie, oprócz klasycystycznych budynków z czasów Fryderyka Wilhelma II, znajduje się również ostatni pałac Hohenzollernów – Pałac Cecilienhof, w którym w 1945 roku odbyła się Konferencja Poczdamska.

Czy warto odwiedzić Nowy Ogród w Poczdamie? Według nas zdecydowanie tak. Dziś pokażemy Wam też największe i najważniejsze atrakcje znajdujące się na obszarze ponad 100 hektarów.

piramida poczdam
drzewostan nowego ogrodu

Nowy Ogród w Poczdamie – parking i informacje praktyczne

Ogród znajduje się na północy Poczdamu. Z centrum można dostać się tu pieszo, komunikacją miejską lub samochodem. Przy parku znajduje się płatny parking mogący pomieścić 62 samochody. Parking jest płatny, a jego cena to 3 euro za pierwszą i po 2 euro za każdą kolejną godzinę, a maksymalnie 10 euro za dzień. Bezpłatną alternatywą jest parking wzdłuż jednej z pobliskich ulic.

Zwiedzanie parku jest bezpłatne. Poszczególne obiekty posiadają bilety, niestety większość z nich obecnie nie jest udostępniona do zwiedzania, ale w niedługiej przyszłości powinno się to zmienić.

Nowy Ogród w Poczdamie – zwiedzanie

Obszerny park najlepiej zwiedzać w ciepłych miesiącach, od wiosny do jesieni. W parku znajdziemy sporo ciekawych starych drzew, ale największą jego atrakcją są klasycystyczne budowle wzniesione w okresie panowania Fryderyka Wilhelma II, w latach 1787-1796. Fryderyk Wilhelm II był aktywnym członkiem loży masońskiej, zafascynowanym różokrzyżowcami oraz mistycyzmem i te zainteresowania wpłynęły nie tylko na wystrój, ale również rozmieszczenie i ułożenie znajdujących się w nim budowli.

Poniżej prezentujemy mapę ze wszystkimi obiektami opisanymi w poniższym artykule:

Pałac Marmurowy
view directions
Pałacowa kuchnia stylizowana na ruiny świątyni
Piramida
Oranżeria
Pałac Cecilienhof
Grota Muszelkowa
Kuchnia z Kory (Borkenküche)
Mleczarnia (Meierei)
Pustelnia (Eremitage)
Elefantenbaum
Dzielnica Holenderska - Holländisches Etablissement
Zielony Dom
Biblioteka Gotycka (Gotische Bibliothek)
Parking płatny

Pałac Marmurowy (Marmorpalais)

pałac marmurowy w nowym ogrodzie

Położony nad brzegiem Heiliger See klasycystyczny Pałac Marmurowy wzniesiony został w latach 1787-1792, z polecenia Fryderyka Wilhelma II. Zbudowany na planie kwadratu dwupiętrowy budynek z czerwonej cegły, bogato zdobiony jest białym i szarym marmurem, od którego bierze swoją nazwę. Marmur wykorzystany do zdobienia pałacu pochodzi ze Śląska, czyli rodzinnych stron jednego z architektów odpowiedzialnego za projekt pałacu, urodzonego w Kamiennej Górze Carla Gottharda Langhansa.

Pałac w przeszłości służył jako prywatna rezydencja i znajdował się w rękach Hohenzollernów, aż do abdykacji ostatniego cesarza niemieckiego i króla Prus Wilhelma II w 1918 roku, kiedy to został znacjonalizowany. W XX wieku w pałacu znajdowało się kilka muzeów oraz kasyno dla oficerów Armii Czerwonej. Pałac od 1988 przechodził gruntowną renowację.

pałac marmurowy widziany z wody

Pałac robi spore wrażenie z zewnątrz, ale podobno jeszcze lepsze jest jego wnętrze, którego nie było nam dane zobaczyć. Niestety, jest tymczasowo zamknięty dla zwiedzających, nad czym bardzo ubolewaliśmy podczas naszej wizyty. Na szczęście w najbliższym czasie jego wnętrza znów będą cieszyć oczy turystów.

Pałacowa kuchnia stylizowana na ruiny rzymskiej świątyni

Fryderyk Wilhelm II był zafascynowany klasycystyczną architekturą, czego dowodem jest cały Nowy Ogród i zdobiące go budowle. Jedną z nich była wzniesiona w latach 1788–1790 pałacowa kuchnia stylizowana na ruiny rzymskiej świątyni, połączona z pałacem 80-metrowym podziemnym korytarzem.

kuchnia pałacowa udająca ruiny

Piramida

W ogrodzie prawdziwego masona nie może zabraknąć piramidy. Ta, której budowę zlecił Fryderyk Wilhelm II prawdopodobnie nie służyła władcy do przeprowadzania tam tajemnych i mistycznych ceremonii, ale miała bardziej praktyczne zastosowanie. Wzniesiona w latach 1791-1792 niewielka piramida niedaleko Pałacu Marmurowego pełniła rolę… lodówki.

piramida w nowym ogrodzie
hieroglify na piramidzie

W czasach przed ujarzmieniem energii elektrycznej przez człowieka, najzimniejsze miejsca były właśnie pod ziemią. Piramida ozdobiona siedmioma egipskimi hieroglifami była zejściem do znajdującej się kilka metrów niżej piwnicy. Wejście do wnętrza piramidy nie jest dostępne dla turystów.

Oranżeria

Pomarańczowy, podłużny 83-metrowy budynek oranżerii wzniesiony został w latach 1791-1793, według projektu Carla Gottharda Langhannsa. Oranżeria służyła do zimowania egzotycznych roślin, ale nie tylko. W jednej z jej sal, ze względu na świetną akustykę organizowano również koncerty.

oranżeria nowego ogrodu

Dziś budynek oranżerii nie jest udostępniony w całości zwiedzającym. Jego część zmieniono jednak w kawiarnię pozwalającą gościom usiąść pod półkolistym egipskim portalem, nad którym umieszczono rzeźbę sfinksa oraz dwie czarne rzeźby przedstawiające egipskich bogów.

Pałac Cecilienhof (Schloss Cecilienhof)

Znajdujący się w północnej część Nowego Ogrodu Pałac Cecilenhof wzniesiony został w latach 1913-1917, w stylu angielskiej wiejskiej rezydencji według projektu Paula Schultze-Naumburga. Jest to ostatni pałac wzniesiony przez Hohenzollernów. Budowę zlecił cesarz Wilhelm II, a sam pałac przeznaczony był dla jego syna i następcy tronu Wilhelma oraz jego żony Cecylii.

Budowa początkowo zakończyć miała się w roku 1915, ale ze względu na wybuch I Wojny Światowej przeciągnęła się do 1917 roku, kiedy to książęca para wprowadziła się do niego wraz z piątką swoich dzieci. Po abdykacji Wilhelma II rodzina straciła pałac, który ostatecznie został jej zwrócony w 1926. Wilhelm i Cecylia mieszkali w rezydencji aż do wywłaszczenia w 1945 r.

W 1945 roku, po nacjonalizacji, pałac odegrał ogromną rolę historyczną. W dniach od 17 lipca do 2 sierpnia odbyła się tu trzecia i ostatnia z wielkich konferencji pokojowych – konferencja poczdamska.

Dziś pałac udostępniony jest do zwiedzania właśnie w kontekście odbywającej się tam konferencji poczdamskiej. Pokoje prywatne tymczasowo nie są dostępne do zwiedzania, podczas wizyty tu możemy jednak poznać przebieg samej konferencji i zobaczyć gabinety wszystkich trzech delegacji.

Jednym z najbardziej charakterystycznych punktów pałacu jest jego wewnętrzny dziedziniec, na którym znajduje się wykonana z kwiatów wielka czerwona gwiazda. Na konferencję przedstawiciele ZSRR, Anglii oraz USA wchodzili osobnymi wejściami. Stalin wiedząc w jaki sposób delegacje będą dostawać się do sali, gdzie prowadzone są obrady, postanowił stworzyć dla swoich gości mały prezent przypominający im, kto jest gospodarzem konferencji.

Zwiedzanie Pałacu Cecilienhof możliwe jest od piątku do niedzieli w godzinach od 10:00 do 16:30 (od 1 czerwca do końca października o godzinę dłużej). Bilet normalny kosztuje 10 euro, a ulgowy 7. Zwiedzanie odbywa się samodzielnie z audioprzewodnikiem, który dostępny jest również w języku polskim.

Za jakiś czas na naszym blogu pojawi się osobny artykuł, w którym nieco bardziej szczegółowo opiszemy architekturę i historię samego pałacu.

Grota Muszelkowa (Muschelgrotte)

W północnej części ogrodu, tuż nad brzegiem Jungfernsee, znajduje się sztuczna grota zbudowana w latach 1791-1794 z polecenia Fryderyka Wilhelma II. Za projekt i realizację groty odpowiedzialni byli Andreas Ludwig Krüger oraz jego syn Friedrich Ludwig Carl Krüger. Składająca się z 3 części budowla służyć miała jako ukryte miejsce do organizacji przyjęć herbacianych, jednak nie była zbyt często używana.

grota muszelkowa

Grota została zaprojektowana w ten sposób, aby jak najbardziej przypominać wytwór natury. W tym celu do wykonania elewacji wykorzystano rudawiec z Golzowa, tuf wulkaniczny z Rothenburga czy gips krystaliczny z gór Harz oraz żużel i spiekane cegły. Wnętrze było bogato zdobione przy użyciu takich materiałów jak wielokolorowy marmur, zielony serpentynit, niebieskie i czerwone szkło czy lustra. Grota otwierała się przez francuskie okna w kierunku północnym na Jungfernsee i w czasach świetności musiała robić ogromne wrażenie!

Niestety w okresie podziału Niemiec grota znajdowała się w pasie ziemi niczyjej, przez co popadła w ruinę i dziś jedynie możemy wyobrazić sobie jak wyglądała w czasach świetności. Obecnie wejście do groty nie jest możliwe ze względu na trwające tam prace konserwatorskie.

Kuchnia z Kory (Borkenküche)

W 1796 roku na południowy wschód od Groty Muszelkowej zbudowano niewielką kuchnię, która miała obsługiwać organizowane w niej tajne przyjęcia i spotkania.

kuchnia ogrodowa

Okrągły pawilon z bocznym skrzydłem był drewnianą konstrukcją szkieletową pokrytą trzciną i obłożoną korą dębu. W 1797 roku miejsce Fryderyka Wilhelma II, który zlecił budowę kuchni zajął jego syn. Następca tronu nie przepadał za grotą muszli, kuchnia podobnie jak sama grota nie była więc używana zbyt często, przez co szybko popadła w ruinę i ostatecznie została rozebrana w 1958 roku.

Dziś borkenküche możemy oglądać dlatego, że w 2010 roku rozpoczęto odbudowę według oryginalnego projektu, którą zakończono dwa lata później.

Mleczarnia (Meierei)

Mleczarnia jak większość obiektów w Nowym Ogrodzie powstała na zlecenie Fryderyka Wilhelma II w latach 1790-1792. Za projekt odpowiadał Carl Gotthard Langhans Andreas, a budowę nadzorował Ludwig Krüger. Budynek zgodnie ze swoją nazwą pełnił rolę mleczarni, która miała zaopatrywać dwór w świeże produkty mleczne.

mleczarnia

Mleczarnia dwukrotnie była rozbudowywana, a z biegiem czasu zmieniła również swoje przeznaczenie. Od 1918 roku, aż do wojny działała tu jedna z najpopularniejszych w mieście restauracji. Później w wyniku obecności Armii Czerwonej oraz pożaru, budynek popadł w ruinę, z której podniósł się po 1991 roku, kiedy rozpoczęto jego renowację. Od 2003 roku mieści się tu browar.

Pustelnia (Eremitage)

Moda na budowanie ermitaży zapanowała w Europie na przełomie XVII i XVIII wieku. Szczególnie widoczna była ona we Francji oraz Niemczech, a same budynki służyły do rozmyślań i medytacji. Pustelnia wzniesiona w Nowym Ogrodzie w Poczdamie, wbrew pozorom i mimo skromnego wyglądu zewnętrznego, wewnątrz była bardzo bogato zdobiona. Za budowę, która miała miejsce w 1796 roku odpowiedzialni byli Carl Gotthard Langhans oraz nadworny stolarz Hohenzollernów Johann Gottlob David Brendel.

pustelnia w nowym ogrodzie

Do pomieszczenia mającego nieco ponad 7 na 5 metrów, światło wpada jedynie przez znajdujący się w suficie lufcik. Budynek niestety nie miał wiele szczęścia, bo na skutek podziału Niemiec znalazł się na terenie ziemi niczyjej i został rozebrany. Na szczęście częściowo go zabezpieczono, przez co możliwa była odbudowa rozpoczęta w roku 2007 i zakończona kilka lat później. Obecnie nadal trwają tam drobne prace, a w 2018 roku odnaleziono nawet fragment oryginalnej posadzki.

Elefantenbaum

Na pierwszy rzut oka wydaje się, że to niemożliwe, aby przy użyciu jednej tylko rośliny stworzyć żywą rzeźbę słonia. Gdy podejdziemy bliżej lub nawet wejdziemy do Elefantenbaum okaże się, że w Nowym Ogrodzie w Poczdamie ta sztuka się udała.

drzewo w kształcie słonia - Elefantenbaum

Dzielnica Holenderska – Holländisches Etablissement

W centrum Poczdamu znajduje się Dzielnica Duńska, w Nowym Parku spotkać możemy natomiast Domy Holenderskie, które zostały zbudowane z polecenia Fryderyka Wilhelma II jako pomieszczenie dla służby. Cztery domy, stajnie dla koni, wozownia oraz dom przeznaczony dla kobiet, zbudowane zostały w stylu holenderskich domów z czerwonej cegły i miały symbolizować związki rodu Hohenzollernów z Holandią.

dzielnica holenderska w nowym ogrodzie

Zielony Dom

Zielony Dom przez lata pełnił różne funkcje. Była to między innymi rezydencja architekta ogrodów Petera Josepha Lenné, który odpowiedzialny jest za wygląd wielu najważniejszych ogrodów Niemiec, zaprojektowanych w pierwszej połowie XIX wieku. Dziś, w budynku pięknie położonym nad Heiliger See, mieści się 5 mieszkań.

zielony dom poczdam
drzewa w ogrodzie

Biblioteka Gotycka (Gotische Bibliothek)

Niemal naprzeciw Zielonego Domu, w wysuniętej najbardziej na południe części Nowego Ogrodu, mieści się Biblioteka Gotycka. Wzniesiona w latach 1792-1794 na zlecenie króla Fryderyka Wilhelma II przez Carla Gottharda Langhansa, budowla w stylu gotyckiej kaplicy służyła za królewską bibliotekę. W bibliotece znajdowała się zarówno klasycystyczna literatura francuska, niemiecka, jak również pisma różokrzyżowców, do których należał Fryderyk Wilhelm II. Nie była to jedyna biblioteka na terenie całego kompleksu. Król posiadał również tajną bibliotekę w Pałacu Marmurowym.

biblioteka gotycka

Budynek pełnił również rolę nadwodnego belwederu, z którego rozciągał się piękny widok. Biblioteka doskonale widoczna jest z Pałacu Marmurowego.

Podsumowanie

Nowy Ogród w Poczdamie to jedno z miejsc, które według nas warto odwiedzić podczas wizyty w stolicy Brandenburgii. Klasycyzm to nurt, który nie do wszystkich przemawia, jeśli jednak go lubicie, to koniecznie zajrzyjcie do ogrodu będącego dumą Fryderyka Wilhelma II. My spędziliśmy tu cały dzień i bardzo nam się podobało! Chętnie wrócimy też ponownie do Nowego Ogrodu, gdy Marmurowy Pałac i inne obiekty zostaną ponownie otwarte!

Jeśli zamierzacie odwiedzić Poczdam, to zachęcamy również do zerknięcia do naszego artykułu o chyba najważniejszym muzeum miasta – Muzeum Barberini.

Materiał powstał we współpracy z Niemiecką Centralą Turystyki.

Komentarze

Komentarzy