Meczet Fethija w Bihać – jedyny gotycki meczet w Europie

meczet bihaćBihać to liczące około pięćdziesiąt tysięcy mieszkańców miasto, położone w Bośni i Hercegowinie nad rzeką Una, tuż przy granicy z Chorwacją. Jego najważniejszym zabytkiem jest meczet Fethija – jedyny w europie meczet w stylu gotyckim (meczety w stylu gotyckim znajdują się też w Azji – np.  meczet Mustafy Lali Paszy w Famaguście i meczet Selimiye w Nikozji, które w przeszłości były gotyckimi katedrami).

Jeśli wybierasz się do Bośni i Hercegowiny samochodem to koniecznie zajrzyj do naszego artykułu Samochodem do Bośni i Hercegowiny – co warto wiedzieć?

meczet Fethija w BihaćHistoria meczetu Fethija w Bihać

Adres: Trg Džemaludina Čauševića, Bihać 77000, Bośnia i Hercegowina
Współrzędne: 44.816165, 15.869751
Parking: przy ulicach niedaleko meczetu, płatny 0,5 marki (ok. 1,1 zł) za godzinę
Cena biletu: zwiedzanie z zewnątrz bezpłatne, wejście do środka możliwe tylko podczas obrzędów religijnych

Meczet Fethija zbudowany został prawdopodobnie w 1266 roku jako katolicki kościół św. Antoniego z Padwy. Obok wzniesionego w późnogotyckim stylu kościoła znajdował się również klasztor dominikanów. Zbudowany na planie prostokąta kościół charakteryzował się strzelistymi oknami oraz wysokim dachem (wysokość kościoła bez dachu to 10,5 metra – z dachem 15 metrów). Kościół prawdopodobnie posiadał też absydę, a integralną częścią kościoła była ośmioboczna dzwonnica.

Bihać zostało zdobyte przez Turków osmańskich, podczas bitwy trwającej od 10 do 19 czerwca 1592 roku. Miasto bronione przez 500 chorwackich żołnierzy uległo dziesięciokrotnie większej osmańskiej armii. Turcy mieli w zwyczaju dokonywać konwersji chrześcijańskich świątyń na meczety na podbitych ziemiach. Tak zrobili również w tym przypadku, w 1592 roku przemianowując kościół na meczet Fethija, co w wolnym tłumaczeniu oznacza „zdobyty”.

Dzwonnica została zamieniona na minaret, a świątynia zaczęła służyć Turkom oraz Boszniakom (Słowanie, którzy podczas panowania tureckiego przyjęli islam), którzy po dziś stanowią większość mieszkańców miasta (88%). Na przestrzeni lat dzwonnica meczetu popadła w ruinę i w 1863 roku zdecydowano o jej rozebraniu i postawieniu nowego minaretu. Minaret posiadający podstawę o wymiarach 2,73 x 1,55 m zbudowany jest z tego samego, pochodzącego z okolic miasta kamienia. Bryła budynku jest wysoka, przez co po podboju i konwersji na meczet, Turcy zbudowali w środku drugie sklepienie, nad którym znajduje się dodatkowa przestrzeń.

Bihać w 1590 roku

Rycina przedstawiająca Bihać w 1590 roku, dwa lata przed podbojem tureckim. W murach miejskich dobrze widoczny jest katolicki kościół św. Antoniego z Padwy wraz z okazałą dzwonnicą.

Meczet Fethija- obecny wygląd i charakterystyczne elementy stylu gotyckiego

Zwiedzanie meczetu możliwe jest tylko z zewnątrz. Co prawda ze świątyni usunięte zostały wszystkie elementy związane bezpośrednio z religią katolicką, jednak meczet już na pierwszy rzut oka wydaje się różnić od innych. Uwagę przykuwają szczególnie strzeliste okna, które przez pewien okres były zamurowane (przywrócono je do poprzedniego stanu w okresie panowania Austro-Węgierskiego). Charakterystyczny dla późnogotyckich kościołów katolickich jest też znajdujący się nad drzwiami portal oraz rozeta.

meczet Fethija

Północna strona meczetu Fethija, to właśnie z tej strony znajdował się prawdopodobnie nieistniejący dziś fragment łączący klasztor z kościołem.

Wejście do meczetu z portalem, na którym obecnie znajdują się napisy w języku arabskim.

rozeta w meczecie

Ośmioramienna rozeta o średnicy 1,5 metra.

meczet Fethija

Południowa część meczetu i charakterystyczne gotyckie strzeliste okna.

Okna po przekształceniu kościoła w meczet zostały zamurowane. Do wcześniejszego wyglądu przywrócono je podczas panowania Austro-Węgierskiego.

Podsumowanie

Meczet Fethija to miejsce, które polecamy odwiedzić szczególnie miłośnikom architektury oraz architektury sakralnej. Obiekt bez wątpienia ma dużą wartość historyczną i jest interesującą ciekawostką, jednak nie jest raczej atrakcją, która trafi w gusta wszystkich turystów. Jeśli nie interesuje Was szczególnie historia architektury, to lepiej poszukać przyrodniczych atrakcji, których w okolicy miasta jest całkiem sporo.

Komentarze

Komentarzy