Pompeje – zwiedzanie ruin starożytnego miasta

Pompeje ruiny starożytnego miasta Pompeje są miastem, które znamy ze szkolnych podręczników. Nie bez powodu cieszą się dużym zainteresowaniem badaczy historii i archeologii. Niezwykłość tego miejsca stanowi tragedia, która miała miejsce w I wieku naszej ery. Co zniszczyło Pompeje? Erupcja wulkanu Wezuwiusz w 79 r. n.e., która pozwoliła na utrwalenie tego starożytnego miasta w niemal niezmienionym stanie. Kolejnym powodem stanowiącym o jego atrakcyjności jest fakt, iż było ono modelowym przykładem harmonijnego średniego rzymskiego miasta. Pompeje posiadały okazałe domy mieszkalne ze wspaniałymi freskami i mozaikami, różnego rodzaju budynkami użyteczności publicznej, takimi jak forum, amfiteatr, termy, obiekty kultu religijnego, pracownie rzemieślnicze, hala targowa, piekarnie, jadłodajnie czy lupanar (dom publiczny).

Wezuwiusz zamroził jednak nie tylko budowle – spadające z niego popioły utrwaliły także ludzkie ciała. Zobaczymy tam postacie zastygłe w dramatycznych pozach lub zaskoczone podczas wykonywania codziennych czynności. Pompeje, razem z Herkulanum i Torre Anuunziata, znajdują się na liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Pompeje są miejscem wyjątkowym, przechadzając się po tym rozległym mieście możemy wyobrazić sobie jak wyglądało za czasów jego świetności oraz jak przebiegało życie mieszkańców.

amfiteatr

Pompeje (stanowisko archeologiczne) – zwiedzanie i informacje praktyczne

adres: Pompeje, Prowincja Neapol, Kampania, Włochy
współrzędne geograficzne: 40.749662, 14.495294 (kasa z biletami)
godziny otwarcia:
od 1 listopada do 31 marca: 9:00-17:00 (ostatnie wejście 15:30), w soboty i niedziele otwarte od 8:30;
od 1 kwietnia do 31 października: 9:00-19:30 (ostatnie wejście o 18:00), w soboty i niedziele otwarte od 8:30)

ceny biletów: 13 euro normalny, 7,5 euro ulgowy (dla osób do 25 roku życia z krajów Unii Europejskiej)

Należy zdawać sobie sprawę, że stanowisko archeologiczne zajmuje bardzo dużą powierzchnię (ponad 60 hektarów), dlatego na jego zwiedzanie trzeba przeznaczyć co najmniej 3 godziny i najlepiej zaopatrzyć się w wygodne buty, dzięki którym spacerowanie po nierównej, brukowanej powierzchni ulic będzie o wiele bardziej komfortowe.

Artykuł dotyczy stanowiska archeologicznego, zdecydowana większość eksponatów, takich jak odlewy ciał mieszkańców, przedmioty codziennego użytku, rzeźby, mozaiki czy freski znajdują się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu (m.in. przez wzgląd na kradzieże dokonywane na terenie wykopalisk).

amfiteatr w Pompejach

Amfiteatr w Pompejach

Jeśli wybierasz się do Włoch z pewnością zainteresuje Cie artykuł co kupić we Włoszech oraz inne wpisy, które znajdziesz w kategorii Włochy. Stosunkowo niedaleko Pompei znajduje się również Polski Cmentarz Wojskowy na Monte Cassino.

Historia Pompeii

Początki miasta sięgają VII wieku p.n.e. kiedy to zostało założone przez Osków – lud starożytnej Italii, następnie znajdowało się pod kontrolą Greków, Etrusków i Samnitów. W IV wieku p.n.e. Pompeje zawarły układ sojuszniczy z Rzymem, który pozwalał im na zachowanie autonomii, jednak gdy w 89 roku p.n.e. podczas wojny sprzymierzeńczej miasto przyłączyło się do miast italskich, zostało pozbawione wszelkich praw i przekształcono je w rzymską kolonię.

widok na Wezuwiusza

Widok na Wezuwiusza

Starożytne Pompeje powstały na wzniesieniu powstałym z prehistorycznej lawy, znajdowały się na wysokości 40 metrów n.p.m., nad rzeką Sarnus. Była to osada rolnicza, która z czasem przekształciła się w miasto, które rozplanowane było wokół trójkątnego Forum, otoczone ponad 3-kilometrowym murem i posiadające system kanalizacyjny doprowadzający wodę do fontann, term i niektórych domów. Każdy dom posiadał również impluvium – zbiornik gromadzący deszczówkę. Zabudowa miejska rozplanowała była za pomocą siatki ulic, podzielona była na 9 stref, z których każda pełniła określoną funkcję. Wzdłuż głównych ulic znajdowały się gospody, stajnie zaś znajdowały się przy bramach miejskich. Miasto położone było na żyznych ziemiach, na których uprawiano zboża, winorośl i oliwki, ponadto było jednym z najważniejszych portów w regionie. W II wieku p.n.e. miasto zaczęło bardzo dynamicznie się rozwijać, powstawało coraz więcej okazałych, reprezentacyjnych budowli.

nekropolia

Nekropolia

Pierwsza tragedia nawiedziła Pompeje w 62 roku, kiedy to na skutek silnego trzęsienia ziemi ponad połowa miasta została zniszczona, mieszkańcy jednak zdołali je odbudować. Niestety, w 79 roku miasto nawiedził kolejny kataklizm – erupcja wulkanu Wezuwiusz. Zgodnie z zapiskami świadka końca Pompejów – Pilniusza Młodszego, najpierw z wulkanu wydobyły się wysokie słupy ognia, następnie pojawiła się czarna chmura, która zasłoniła słońce. Na Pompeje posypały się okruchy skalne i wulkaniczne popioły, wybuchały pożary, budynki waliły się pod ciężarem materiału wulkanicznego, mieszkańcy ginęli też z powodu toksycznych oparów. Erupcja trwała 3 dni i zostawiła po sobie warstwę popiołu o grubości ponad 5 metrów. Objęła teren od Herkulanum po Stabie.

pompeje

Prace archeologiczne rozpoczęły się w 1748 roku i prowadzone są do tej pory, ponieważ część miasta nie została jeszcze odsłonięta. Większość znalezisk przechowywana jest w Muzeum Archeologicznym w Neapolu.

Budowle w Pompejach

Pompeje były świetnym przykładem zamożnego rzymskiego miasta z I wieku. Wysokie krawężniki oddzielały chodniki od brukowanych ulic. W niektórych miejscach kładziono w poprzek kamienie, które miały ułatwiać przejście pieszych, niektóre z nich regulowały przejazd wozów. Ulica biegnąca od Bramy Morskiej prowadzi do Forum, wokół którego zgromadzone były budynki publiczne, kultu religijnego i hale targowe. Znajdowała się tam Świątynia Jowisza, Wespazjana, Larów, Apollina, Bazylika, budynek władz miejskich, Comitium (budynek, w którym przeprowadzano wybory), Budynek Eumachii (ufundowany dla rzemieślników: tkaczy, farbiarzy), Macellum (hala targowa), kompleks Term, Teatr Wielki, Amfiteatr i Lupanar.

ruiny świątyni Jowisza

Ruiny Świątyni Jowisza

teatr wielki

Teatr Wielki

pomnik ruiny forum

Domy mieszkalne

W Pompejach znajdowało się wiele okazałych budynków mieszkalnych, posiadających wspaniałe freski, mozaiki i posągi. Najcenniejsze z nich zostały przeniesione do muzeów. W typowym domu, pomieszczenia mieszkalne znajdowały się zwykle wokół jednego lub dwóch perystyli (ogród pośrodku domu otoczony kolumnadą). W części, która przylegała do ulicy często mieściły się sklepy i warsztaty, w przeciwległej części umieszczano fontanny i posągi. Niektóre domy posiadały także prywatne termy.

Najbardziej znaczącymi domami dostępnymi do zwiedzania w Pompejach są: Dom Fauna, Dom Wettiuszów, Willa z Misteriami i Dom Dramaturga (nazwane tak przez archeologów na podstawie charakterystycznych dla nich znalezisk). W Domu Fauna znajdują się fontanna przyozdobiona posągiem fauna oraz słynna mozaika z bitwy Aleksandra Macedońskiego z Dariuszem III pod Issos.

posąg fauna

Posąg tańczącego fauna

mozaika z Aleksandrem Macedońskim

Mozaika z Aleksandrem Wielkim

dom pompeje

Podsumowanie

Pompeje są jednym z najważniejszych zachowanych świadectw starożytnej kultury i życia rzymskiego miasta. Tragedia, która wydarzyła się tam wieki temu pozwoliła je utrwalić i pozwolić nam dowiedzieć się więcej o historii starożytnej. Będąc na południu Włoch z pewnością warto odwiedzić Pompeje i zobaczyć ruiny tego świetnego niegdyś miasta. Szczególnie z tego względu, że jest stale narażone na zniszczenie przez trzęsienia ziemi i procesy wietrzenia.

dom mieszkalny pompeje

Perystyl – ogród w środku domu otoczony kolumnadą

dom pompeje dom z mozaiką kolumny fresk w budynku

Komentarze

Komentarzy